فدك يكى از دهكده‏ هاى آباد و حاصلخيز نزديك خيبر است و تا مدينه 140 كيلومتر فاصله دارد. درسال هفتم هجرت، قلعه‏ هاى خيبر يكى پس از ديگرى فتح شد و قدرت مركزى يهود در هم شكست. ساكنان فدك تسليم گرديدند و در برابر پيامبر متعهد شدند نيمى از زمين ‏ها و باغ‏ هاى خود را به آن حضرت واگذار كنند و نيمى ديگر را براى خود نگهدارند. سرزمين ‏هايى كه بدون هجوم نظامى به دست مسلمانان افتاد، به شخص رسول خدا تعلق دارد و هر گونه بخواهد مى‏ تواند عمل كند. وقتى آيه «و آتِ ذَالقربى حقّه و المسكين و ابن السبيل و لاتبذّر تبذيراً»(1) نازل شد، پيامبر اسلام دخترش فاطمه را خواست و فدك را به او داد.(2) در همان روزهای نخست پس از رحلت رسول خدا با دستاویز قرار دادن این جمله که ما پیامبران چیزی به ارث باقی نمی گذاریم، حضرت فاطمه را از فدك محروم کردند و كارگرانش را از فدك بيرون كردند. آن حضرت براى پس گرفتن فدك بسيار كوشيد ولى دستگاه خلافت از اين كار سرباز زد.

پی نوشت ها:

(1) اسرا (17)، آيه. 26

(2) طبرسى، مجمع البيان، ج 3، ص. 411

به حضرت زهرا(س) و حضرت مریم(س) صدیقه می گویند آيه الله جوادي در این زمینه تصریح می نماید : سرّ اين كه مريم (س) صديقه است آن نيست كه اخبار عادي را تصديق كرد و آنچه كه ديگران باور دارند، او نيز تصديق نمود. بلكه او حقيقتي را تصديق كرد كه ديگران باور نداشتند و حقيقتي را صحه گذاشت كه ديگران آن را مستبعد مي‏ شمردند و روي همين استبعاد، زبان به تهمت وي گشودند در حالي كه مريم براي قبول اين امر غير عادي، آيت و علامت نطلبيد.(1)

از آن رو كه در روايات اين لقب به حضرت فاطمه نيز اطلاق مي شود مي توان چنين گفت كه او نيز به مانند مريم در حدّ اعلي، حقّ را تصديق مي نمود.
پي نوشت ها :
1. زن در آيينه جلال و جمال، آية اللّه جوادي آملي، مرکز نشر اسراء، 1375ش، ص168.

این که گفته می شود مادر همه امامان معصوم ، فاطمه زهرا(س) است به اين معنا نيست كه همه آنها را حضرت فاطمه زهرا به دنيا آورده است بلكه به اين معناست كه برخى از آنان فرزند بدون واسطه آن حضرت هستند مانند حضرت امام حسن(ع) و امام حسين(ع) و بقيه امامان نوه‏ هاى آن حضرت هستند. امام زين‏ العابدين نوه فاطمه زهرا (س)و آن حضرت مادر بزرگ ایشان است، بنابراين فاطمه زهرا (س) مادر امام حسن(ع) و امام حسين(ع) و مادر بزرگ امامان ديگر بعد از این امامان بزرگوار است و بدین جهت به آن حضرت ام الائمه گفته می شود.

روز 13 جمادی الاولی یا بیست روز بعد آن 3 جمادی الثانی بنابر مشهور روایات شیعی، روز شهادت حضرت زهرا (س) است. هر چند برای سوگواری حضرت فاطمه(س) ایام مشخصی معین نشده است و تا حدودی این مساله عرفی است و بهتر است ایامی که در مساجد و اماکن مذهبی عزاداری برگزار است در آن محل برنامه جشن و شادی برگزار نشود، اما بنابر برخی از اظهار نظر بزرگان، حداقل سه روز 13 و 14 و 15 جمادی الاول و 1 و 2 و 3 جمادی الثانی حفظ حرمت ایام شود و به عزاداری حضرت فاطمه اختصاص یابد.

برگرفته از سایت دفتر آیت الله مکارم شیرازی

امروز دوم صفر مصادف با ورود اسراي اهل بيت(ع) به مجلس يزيد در سال 61 هجری قمری است.

حضرت زینب (س) در کاروان اسیران، همراه دیگر بازماندگان قافله کربلا به کوفه و سپس به شام برده شد. سخنرانى قهرمانانه زینب (س) در کوفه، موجب دگرگونی افکار عمومى شد. وى در برابر نعره مستانه عبیدالله بن زیاد، آن گاه که به پیروزیش مى نازید و مى گفت: “کار خدا را با خاندانت چگونه دیدى؟!” با شهامت و شجاعت وصف ناپذیرى گفت: جز زیبایى چیزى ندیده ام. شهادت براى آنان مقدر شده بود. آنان به سوى قربانگاه خویش رفتند به زودى خداوند آنان و تو را مى آورد تا در پیشگاه خویش داورى کند».(1)
آن گاه که ابن زیاد دستور قتل امام سجاد (ع) را صادر کرد، زینب (س) با شهامت تمام، برادر زاده اش را در آغوش گرفت و گفت: اگر خواستى او را بکشى مرا هم بکش. به دنبال اعتراض زینب(س) ، ابن زیاد از کشتن امام پشیمان شد.(2)

کاروان آزادگان به دمشق رفت. در شام نیز زینب توانست افکار عمومى را دگرگون نماید. جلسه اى یزید به عنوان پیروزى ترتیب داده بود و در حضور بازماندگان واقعه کربلا، سربریده ی حسین (ع) را در تشت نهاد و با چوب‌د‌ستى به صورتش مى زد، زینب کبرى با سخنرانى خویش غرور یزید را در هم کوفت و او را از کرده خویش پشیمان کرد. سرانجام یزید مجبور شد کاروان را با احترام به مدینه برگرداند.
پس از حادثه کربلا حضرت زینب(س) ، حدود یک سال و شش ماه بیشتر زندگی نکرد. 
پی‌نوشت‌ها:
1ـ سید بن طاوس، لهوف، ص 218؛ مقرم،‌ مقتل الحسین، ص 324.
2ـ مفید، ارشاد، ص 116 ؛ مجلسی، بحار الانوار، ج 45، ص 117.